piątek, 15 listopada 2013

płk Kazimierz Weryński

Kazimierz Antoni Weryński - żołnierz Legionów Polskich, pułkownik artylerii Wojska Polskiego II Rzeczpospolitej. W czasie II wojny światowej, jako dowódca 20 Pułku Artylerii Lekkiej, uczestniczył w walkach pod Mławą oraz w obronie Modlina i Warszawy.


* Data i miejsce urodzenia: 21 lutego 1894, Limanowa
* Data i miejsce śmierci: 7 listopada 1965, Mielec

Rodzice: Maria z Lubasków i Aleksander Weryński.
Rodzeństwo: Marian Michał Weryński (ur. 8 września 1892), Tadeusz Władysław Weryński (ur. 20 września 1895), Bronisława Stefania Weryńska (ur. 31 marca 1898), Franciszek Henryk Waryński (ur. 1 grudnia 1900), Maria Urszula Weryńska (ur. 4 listopada 1903).


Mieszkał i uczył się w Mielcu. W 1913 ukończył tamtejsze gimnazjum i rozpoczął studia na Wydziale Budownictwa Wodnego Politechniki Lwowskiej. Do wybuchu I wojny światowej zaliczył 3 semestry nauki (jak podaje Artur Kuprianis również od listopada 1919 do marca 1920 przebywał na urlopie akademickim, ale nie wiadomo, co dokładnie wówczas robił).

Jeszcze w 6 klasie gimnazjum wstąpił do mieleckiego Związku Strzeleckiego. W latach 1914-1917 służył w Legionach Polskich (w 1 Pułku Artylerii Lekkiej Legionów). Dnia 30 lipca 1917 ukończył (jako prymus) kurs w Szkole Podchorążych Artylerii w Górze Kalwarii.

Po kryzysie przysięgowym 19 września 1917 wcielony do 30 p.a.c. (30 p.a.p. - Przemyśl, Armia Austriacka, bateria zapasowa), w kwietniu 1918 przydzielony do kadry 30 p.a.p. Pod koniec października 1918 r. wstąpił do oddziałów polskich organizowanych przez płk Dzierżanowskiego w Ołomuńcu na Morawach, skąd wyjechał wraz z bat. zap. 30 p.a.c. dnia 11.11.1918 r. do Warszawy (cytat za: Muzeum Józefa Piłsudskiego). W Ołomuńcu ukończył Szkołę Oficerów Rezerwy.

Od 1918 w Wojsku Polskim, uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920 (odbył kampanie polsko-białoruską i polsko-ukraińską) służąc w 7 Pułku Artylerii Polowej (Poznań) na stanowisku d-cy baterii (dowodził 1 baterią 7 p.a.p. od 20 września 1920).

Na przełomie czerwca i lipca 1919 brał udział w odbywającym się w Modlinie szkoleniu dotyczącym obsługi sprzętu i obowiązujących w Wojsku Polskim regulaminów. W roku 1922 wziął udział w kursie dowódców baterii w Szkole Strzelań Artylerii w Toruniu (20 kwietnia - 4 listopada), a w 1923 kursie dowódców dywizjonów (5 kwietnia - 1 października).

Od 4 czerwca 1924 pełnił obowiązki oficera materiałowego w kwatermistrzostwie 7 p.a.p., a od 17 grudnia 1924 był p.o. kwatermistrza. Od 1925 jako oficer w kadrze 4 Pułku Artylerii Ciężkiej (Łódź) - początkowo jako dowódca III dywizjonu (od marca 1925), następnie, od 31 października 1927, kwatermistrz (ze stopniem majora). Od 27 kwietnia 1929 był zastępcą dowódcy, a następnie (w latach 1937-1939) dowódcą tego pułku.

W marcu 1930 został wybrany I wiceprezesem zarządu Wojskowego Klubu Sportowego w Łodzi. W latach 30-tych XX wieku pełnił funkcję przewodniczącego okręgu łódzkiego Koła Byłych Żołnierzy 1 Pułku Artylerii Legionów Polskich (potwierdzone dla lat 1933-34). W 1934 ukończył w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie trzymiesięczny kurs doskonalenia dowódców pułków.
W latach 1937-1938 zasiadał jako skarbnik w zarządzie Koła Towarzystwa Wiedzy Wojskowej w Łodzi.

W roku 1935 znalazł się w składzie pięcioosobowej delegacji 4 p.a.c. biorącej udział w odbywających się w Krakowie uroczystościach pogrzebowych marszałka Józefa Piłsudskiego.

Dnia 14 kwietnia 1939 został dowódcą 20 Pułku Artylerii Lekkiej (Prużana), pułkiem tym dowodził w czasie II wojny światowej. Walczył pod Mławą i w Modlinie, brał udział w obronie Warszawy na odcinku obrony „Północ” na Pradze. Po kapitulacji Warszawy dostał się do niewoli niemieckiej. Przebywał najprawdopodobniej w oflagach II A, IV A, II E, wg PCK także IV C.

Według Ryszarda Juszkiewicza w czasie II wojny światowej ppłk Kazimierz Weryński został ranny podczas wrześniowej bitwy pod Mławą (Bitwa pod Mławą 1939, Książka i Wiedza, wyd. 2, Warszawa 1989, s. 205)
Uwagi: Weryński opisany jest w książce jako podpułkownik, a powinien już być tytułowany pułkownikiem.

Jak przypuszcza Artur Kuprianis, po powrocie z niewoli był w armii prawdopodobnie jeszcze do 1948.

Stopnie awansu:
* Podporucznik - od 17 grudnia 1918 r.
* Kapitan - od 1 czerwca 1919 r.(?)/20 września 1920 r. ze starszeństwem z 20 kwietnia 1920 r.
* Major - od 17 grudnia 1924 r. ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 r.
* Podpułkownik - od 1 stycznia 1931 r. ze starszeństwem z 3 grudnia 1930 r.
* Pułkownik - od 19 marca 1939 r.

Odznaczenia i medale:
* Krzyż Niepodległości
* Order Odrodzenia Polski V klasy - Krzyż Kawalerski (1938)
* Krzyż Walecznych
* Złoty Krzyż Zasługi (1935)
* Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918-1920
* Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
* Brązowy Medal za Długoletnią Służbę

Odznaczenia i medale austro-węgierskie:
* Srebrny Krzyż Walecznych II klasy
* Wojskowy Krzyż Karola

Opinie przełożonych:
"Powolny, spokojny. Technicznie bardzo dobry. Dowódca wymagający i sprawiedliwy. Organizator dobry. Nadaje się na dowodzenie pułkiem. Zdolności przeciętne." gen. dyw. Rómmel

"Solidny pod każdym względem oficer. Pułk ma w dużym porządku. Spokojny. Bardzo dobry artylerzysta i instruktor. Niedawno dowodzi pułkiem a więc posiada jeszcze braki w dowodzeniu. Przeciętny." gen. Rómmel (1937)

"Duża siła woli. Dość uparty. Łatwa orientacja. Bardzo pracowity i dbały o swój pułk. Technicznie bardzo dobry. Taktycznie wyrabia się. Bardzo dobry wychowawca. Bardzo dobry dowódca pułku." gen. Miller (1937)

"Wartościowy dca pułku. Pod względem taktycznym musi nadal pracować nad sobą. Winien ukończyć kurs wyższych dców art. Za długo jest w pac'u." gen. Miller (1938)


Inne biogramy:
Artur Kuprianis, Łódzka 4 Grupa Artylerii w latach 1929-1939, Łódź 2010, s. 179-180.

Informacje biograficzne można również znaleźć na stronie Stankiewicze.com - Obrona Warszawy i Modlina - 1939 r. (nazwiska) oraz w wykazie legionistów Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku - Weryński Kazimierz.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz